Publication Detail
Winstbewijzen praktisch bekeken
Winstbewijzen zijn gegroeid uit de praktijk. Ze vertonen veel gelijkenissen met aandelen, maar vertegenwoordigen het maatschappelijk kapitaal niet. Het wetgevend kader is fragmentarisch opgebouwd en er bestaat geen gedetailleerde reglementering voor winstbewijzen zoals dat voor aandelen wel het geval is. Bijgevolg is het aangeraden om de lidmaatschaps-(1) en vermogensrechten(2) verbonden aan de winstbewijzen zo nauwkeurig mogelijk statutair te regelen.
Initieel werden winstbewijzen toegekend als vergoeding voor niet of moeilijk economisch waardeerbare inbrengen (diensten of prestaties)(3). Het is al geruime tijd algemeen aanvaard dat men ook winstbewijzen kan uitgeven tegen economisch waardeerbare inbrengen (inbreng in geld of inbreng in natura).
In de wet van 25 mei 1913 ter wijziging van artikel 41 van de Vennootschappenwet, maakt de wetgever voor het eerst gewag van het begrip "winstbewijzen". Bij de invoering van het Wetboek van Vennootschappen heeft de wetgever het statuut van een winstbewijs als effect bevestigd door het op te nemen onder het hoofdstuk Effecten(4). Hierdoor zijn de regels die gelden voor effecten uitgebreid naar en van toepassing op winstbewijzen(5). De wettelijke bepalingen die melding maken van stemrechtverlenende effecten gelden aldus ook voor winstbewijzen waaraan statutair een algemeen stemrecht werd toegekend(6).
Zoals hieronder uiteengezet, is een aantal wettelijke voorschriften met betrekking tot de kapitaalinbreng die de bescherming ten aanzien van derden en aandeelhouders beogen, niet van toepassing op winstbewijzen. In dit opzicht kan het vermogen ingebracht door de winstbewijshouders en het onderpand dat het biedt aan schuldeisers, niet volledig gelijkgesteld worden aan de inbreng van kapitaal.
Ook al suggereert het begrip "winstbewijs" dat het inherent recht geeft op een winstdeelname, dit staat nergens zo in de wet vermeld. De meerderheid van de doctrine is echter van oordeel dat een winstdeelname onlosmakelijk verbonden is met een winstbewijs (zie infra 4.). Winstbewijzen worden in de praktijk vaak gebruikt. Aangezien er wettelijk relatief weinig beperkingen worden gesteld aan winstbewijzen, vormen zij een flexibel instrument in het kader van economische transacties. Het gebrek aan gedetailleerde regelgeving maakt dat er veel ruimte is om de modaliteiten van winstbewijzen en de eraan verbonden rechten te modelleren in functie van de specifieke behoeften van de emittent, de bestaande aandeelhouders en de begunstigde(n) van de winstbewijzen. Anderzijds betekent dit ook dat men minder kan terugvallen op wettelijke regels voor zaken waarvoor geen statutaire regeling bestaat en men dus bijzonder omzichtig te werk dient te gaan bij de statutaire uitwerking van de winstbewijzen.
Winstbewijzen worden vaak gebruikt bij de structurering van holdingvennootschappen in het kader van private equity transacties, transacties ter versterking van het eigen vermogen, successieplanning en beschermingsconstructies tegen een openbaar bod(7). Een eerste reden daarvoor is dat winstbewijzen de mogelijkheid bieden om een dissociatie te maken tussen de stemrechten en de economische rechten verbonden aan een effect en in die zin een flexibel alternatief zijn voor de strikt gereglementeerde aandelen zonder stemrecht. Men kan bv. - door uitgifte van winstbewijzen zonder stemrecht - aan een van de actoren (bv. het management) bijkomende economische rechten toekennen bij wijze van incentive zonder dat dit ook implicaties heeft voor de overeengekomen stemverhoudingen tussen de aandeelhouders. Een andere reden is dat - in tegenstelling tot aandelen - een winstbewijs toelaat om een niet economisch waardeerbare inbreng te remunereren, zoals arbeid en knowhow.
Daarnaast bieden winstbewijzen aan aandeelhouders die tevens winstbewijshouder zijn, ook de mogelijkheid om hun eigen machtspositie binnen de vennootschap te versterken. Deze bijdrage beoogt een overzicht te geven van de vennootschapsrechtelijke bepalingen m.b.t. winstbewijzen en behandelt ook een aantal aandachtspunten relevant voor de praktijk rekening houdend met de soms fragmentarische wetgeving. Een algemeen overzicht van de fiscale behandeling van winstbewijzen valt buiten de doelstelling van deze bijdrage.
T.R.V. 10/4, p. 283-303
Click here to read the entire text (for subscription owners)
Other articles by this author:
Related articles:
- Winstbewijzen praktisch bekeken
- CBN verduidelijkt nieuwe verplichtingen in toelichting jaarrekening met betrekking tot "transacties met verbonden partijen die buiten de normale marktwaarden vallen"
- Verplichte bekendmaking van houders van aandelen aan toonder of gedematerialiseerde effecten
- Mandatory disclosure of shareholdings in joint stock companies
- De nieuwe registratieregeling: een voorbeeld van de moeilijke verhouding tussen het vrij verkeer van diensten en de Belgische bouwsector
- Valsheid in geschriften en gebruik van valse geschriften
- Overgangsregeling voor deelnemingen met zeggenschap in de nieuwe openbaarbodswetgeving
- Signal de départ pour la suppression des valeurs au porteur
- Grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen
- Wordt de verkeersbelasting effectief onwettig geïnd?
- Tijdschrift voor Bouwrecht en Onroerend Goed
- Het startschot voor de afschaffing van de effecten aan toonder
- De nieuwe wet op de openbare overnamebiedingen - een stand van zaken
- De gewoonten en handelsgebruiken in het Weens Koopverdrag: bron van contractuele verplichting
- Corporate - Mergers and acquisitions Services at Laga
- Tim Baart - Published work
